Op Urk!

Zaterdag 11 Oktober 

Urk…..een van de bekendste en mooiste dorpen van Nederland. Een authentiek vissersdorp, met pittoreske huisjes, smalle straatjes en een haven die de sfeer van vroeger oproept. Vrijwel iedereen kent Urk, het dorp heeft zelfs een eigen realityserie, waarin een aantal opmerkelijke dorpsgenoten worden gevolgd.

Matthias Declerq, een Belgische schrijver/journalist heeft een jaar in Urk gewoond en heeft daarna over zijn belevenissen het boek ‘De ontdekking van Urk’ geschreven. En wat blijkt, dat achter de pittoreske façade van het oerdegelijke vissersdorp een samenleving schuilt die zowel God vreest als alles doet wat de Heere verboden heeft…..

Zaterdag, een grijze herfstdag……al vroeg zitten we in Lelystad aan de appeltaart bij Ineke en Geert. En nog wat later in de auto richting Urk…..want jullie begrijpen dit meisje kon niet wachten om op ontdekking te gaan in dit bijzondere dorp. Aangekomen in Urk gaan we eerst vis kopen, op het industrieterrein ergens in een loods tussen de vele visverwerkende bedrijven wordt de verse vis aangeboden……het is een gaan en komen van klanten. Griekse Adonis koopt een paar kilo rog en kabeljauw, we kunnen weer bakken…..

Onder de Urkers leeft het eilandgevoel nog steeds. Men heeft het in Urk daardoor nog steeds over ‘op Urk’ in plaats van ‘in Urk’. Omdat Urk altijd een eiland is geweest, is de scheepvaart en de visserij heel belangrijk voor het dorp en dat is door de inpoldering niet verdwenen. Nog steeds ligt Urk aan het water en hoewel de Zuiderzee tegenwoordig het IJsselmeer heet, is de visserij nog steeds erg belangrijk voor Urk.

We lopen richting de haven, het kloppend hart van het dorp. Tussen een aantal grote boten ligt De Zuiderzee, dit passagiersschip vaarde vroeger tussen Urk en Enkhuizen en was sinds 1890 tot aan de inpoldering de enige verbinding met het vasteland. Ik geniet van de heerlijke eigenwijze sfeer die er hangt, Urkers op leeftijd bevolken de ‘leugenbankjes´, er worden hengeltjes uitgegooid in de haven en de laatste nieuwtjes met elkaar gedeeld. Vrijwel alle Urkers spreken onderling het Urker dialect….. ik verstond er werkelijk niets van. Een steegje is een ginkien, iemand van buiten Urk is een snuut en je geliefde is je kalletjen…..En er wonen wel 53 Jan de Boers in Urk……ook wel bijzonder…..

Langs de scheepswerf lopen we richting de dijk waar de unieke vuurtoren van Urk staat te pronken. Leuk weetje; dit baken in de nacht is de enige van Nederland waarbij het licht tegen de wijzers van de klok indraait. Verbaasd me eigenlijk niet……alles is in Urk net een beetje anders…..We hebben geluk de vuurtoren is open voor bezoek. Ik klauter samen met Geert de vijf smalle trappen op om boven op de vuurtoren van het uitzicht te kunnen genieten.

Later zijn we stil als we bij het Urker Vissersmonument aankomen en de 368 namen zien van de vissers die op zee zijn gebleven. Het standbeeld toont een vrouw die nog eenmaal omkijkt naar zee, vanwaar haar geliefde had moeten komen. De visserij bracht veel welvaart naar het voormalige eiland Urk. Maar Urk en haar inwoners hebben daar ook voor moeten betalen. Vroeger werd de visserij nog niet uitgeoefend door middel van moderne technieken en grote kotters. Kwetsbaar waren de botters en de kotters en vaak een prooi voor storm en golven. Velen hebben de visserij met hun leven moeten bekopen. Gebleven in zee, vaak ook nooit meer teruggevonden. De zee geeft en de zee neemt……

Langs het Kerkje aan de Zee lopen we naar de haven om te gaan lunchen……natuurlijk met vis….Later lopen we nog langs de vissershuisjes….de dag eindigen we met witte wijn en gerookte zalm uit Urk…..